- Interessante weetjes (6) -


Schatvinding, oftewel het vinderschap binnen wettelijke NL kaders


Rechtmatige eigenaar

 

Opeens is het weer daar in het nieuws. Een opmerkelijke schatvondst is gedaan. Vele metaalzoekers zijn dagelijks te vinden op de akkers en landerijen, of de stranden van Nederland en daarbuiten met hun metaaldetector. 

 

Maar wie is nou de rechtmatige eigenaar als er een behoorlijke schat boven de grond verschijnt? Hoe is de wettelijke verdeling, en wat is de definitie van een schat? 

Uiteraard zal dat verdwaalde muntje, al is het zilver of goud gewoon worden meegenomen waarna deze thuis keurig wordt gemeld bij het PAN of een ander instituut waar gemeld hoort te worden. Maar wat nou bij die spectaculaire vondst? Dan zijn er opeens meerdere partijen die aanspraak kunnen maken op de vondst. Wie is eigenaar?


Zijn de gevonden objecten van iemand

Uiterst belangrijk is het om de vraag te beantwoorden van wie het object, of objecten zijn. Er zou namelijk nog gewoon een eigenaar kunnen rondlopen. De wet is hierin duidelijk. Je behoort altijd aangifte te doen bij de Gemeente van een gevonden voorwerp. Als dan de rechtmatige eigenaar zich na een jaar nog niet heeft gemeld, dan is het object van jou en mag je het houden. Als zich echter wel een eigenaar meldt, dan zou je eventueel recht hebben op een vindersloon, maar dat is geen zekerheid. Of dit wel aan de orde is hangt weer af van bepaalde omstandigheden. Daar gaan we hier niet verder op in.

 

We gaan er nu vanuit dat het een gevonden object is dat aan niemand meer toebehoort. Dit noemt de wet een 'res nullius', oftewel zijn dit voorwerpen waarvan iemand zich van het eigendom wilde ontdoen. Voorwerpen die door iemand zijn weggegooid. Als je dan een voorwerp die aan niemand toebehoort in bezit neemt, wordt jij daarvan direct eigenaar. Soms is dat niet duidelijk of een voorwerp nog aan iemand toebehoort, of dat het om een 'res nullius' gaat. Het kan namelijk zo zijn dat die eigenaar zijn voorwerp gewoon kwijtgeraakt is. Dan had die eigenaar niet bedoeld om zijn eigendom kwijt te raken, maar is het voor de vinder wel zo gevonden. Als dus de vinder wel denkt dat het voorwerp aan niemand meer toebehoort, en je hier ook redelijkerwijs vanuit mag gaan, noemt de wet die vinder dan ook te goeder trouw. De vinder verkrijgt dan het eigendom na drie jaar. Dit ondanks dat hij eigenlijk niet de echte eigenaar is.


Een schat of 'gewoon een voorwerp'?

Als het voorwerp dat is gevonden een 'res nullius' is, moet je nog daarna gaan kijken of het om een heuse schat gaat. De wet zegt dat een schat 'een zaak van waarde is, die zo lang verborgen is gebleven dat daardoor de oorspronkelijke eigenaar niet meer kan worden teruggevonden'. En juist voor schatten gelden dan andere regels met betrekking tot het eigendomsrecht. 

  • Een res nullius is een roerend goed (België) of een roerende zaak (Nederland) die aan niemand toebehoort. Wie deze in bezit neemt, verkrijgt daarvan het eigendom.


De schat

De vraag wanneer iets wel of niet een 'schat' is blijft vaak een erg onduidelijke vraag. Want zeg nou zelf, wanneer heeft iets waarde, als het zo lang verborgen is gebleven dat daardoor de rechtmatige eigenaar niet zou kunnen worden opgespoord? En hoe groot moet de waarde zijn van zo'n voorwerp? Daarbij zijn er soms ook mensen die zichzelf aandragen als eigenaar, maar dit toch niet blijken te zijn. 

 

Het valt het gemakkelijkst uit te leggen aan de hand van voorbeelden. Denk maar een bij 'een schat' aan munten uit de 10e eeuw die op een bouwplaats uit de grond zijn gehaald. Denk eens aan een prachtig diadeem dat al millennia onder onze voeten verborgen heeft gelegen, of denk eens aan een antiek servies uit de Middeleeuwen dat tevoorschijn komt bij archeologische afgravingen. Dit zijn voorbeelden van voorwerpen met een zekere geldelijke waarde. Daarbij zijn de eigenaren niet meer te traceren omdat het veelal om zeer oude voorwerpen gaat. 


Eigendom van de schat

Er vanuit gaande dat nu is vastgesteld dat het om een heuse schat gaat. Dan rest nog de vraag wie de rechtmatige eigenaar is, of wordt. De wet zegt hierover het volgende: de schat komt in gelijke delen toe aan diegene die hem heeft gevonden, en aan diegene op wiens onroerende of roerende zaak het gevonden is. Dus vind je een schat op het grondgebied van een ander, dan is de schat voor 50 % van jou, en voor 50 % van de eigenaar van dat grondbezit. 


Conclusie en aanbeveling

Wanneer je dus een (waardevol) voorwerp vindt, is het altijd het beste (en verplicht) dit bij de Gemeente aan te geven. Je mag er dan vanuit gaan dat dit voorwerp aan niemand meer toebehoort, dus zal ook niemand het voorwerp claimen. Dan ben je na één jaar de rechtmatige eigenaar geworden. Als een voorwerp wel aan iemand toebehoort, dan is de kans natuurlijk erg klein dat die persoon het voorwerp komt halen. Eigenlijk in alle gevallen komt dus niemand dat voorwerp nog ophalen. Dan wordt je ook automatisch na één jaar de rechtmatige eigenaar. Alleen als een 'schat' wordt aangegeven bij de Gemeente kun je de rechtmatige eigenaar worden, en recht krijgen op de 50 % van die 'schat'. 

 

Vergeet hierbij niet het verhaal over de zilverschat in Engeland waarbij de vinders de schat niet aangaven. Zij dachten deze schat op illegale wijze aan de man te brengen en zijn uiteindelijk hierbij opgepakt en hebben fikse gevangenisstraffen opgelegd gekregen. Deze straffen liepen op tot 10 jaar cel. Dat is even een gedachte om mee te nemen als je die zilveren en gouden munten tussen je vingers voelt op het weiland. 



Nederlandse-Afghaanse uitvinding landmijnen opruiming


Landmijnen zijn wereldwijd nog steeds een probleem

Het Maastrichtse bedrijf Mine Kafon is in 2018 gestarte met de verkoop van drones die veilig en snel landmijnen opruimen. Volgens de ‘Landmine Monitor’, zijn er nog zo’n 110 miljoen actieve landmijnen over de wereld verspreid. Dit is een geschat aantal, en deze landmijnen beïnvloeden zo’n 1 miljard mensen in 65 landen.

 

Triest genoeg is het opruimen van deze mijnen bij lange na niet zo gemakkelijk als het plaatsen ervan. Hierdoor is het opruimen van landmijnen over de wereld een groot probleem geworden.


Levensgevaarlijk werk

Eerst moeten deze natuurlijk gevonden worden onder de grond, en vaak is dat met de hand gedaan. Erg dappere mensen wagen zich in een mijnenveld om met gevaar van eigen leven deze landmijnen op te sporen. Deze methode met de hand brengt niet alleen erg veel gevaar met zich mee, maar kost ook erg veel geld. Hierdoor zijn ontmijningsprojecten al snel een nog sneller einde beschoren en blijven deze (bekende) mijnenvelden bestaan tot in de eeuwigheid. In dit tempo en met de huidige technologie duurt het nog 1.000 jaar voordat alle mijnen zijn gevonden, en tot ontploffing zijn gebracht. Landmijnen doden jaarlijks nog steeds zo'n 6.000 mensen. 


Maar, wat als er toch een oplossing zou bestaan die eens stuk minder zou kosten? En wat als die oplossing nog eens een stuk sneller zou zijn? En nog belangrijker, geen mensenlevens in gevaar zou brengen?  Hoe mooi zou het zijn als alle landmijnen door deze oplossing zouden verdwijnen binnen één generatie?


Dan is nu hier de Mine Kafon Drone oftewel het MKD systeem, een oplossing die is uitgevonden door de Nederland-Afghaanse broers Massoud en Mahmud Hassani. Zij introduceren de aanpak vanuit de lucht met een metaalzoeker drone.

 

Deze drone brengt in kaart waar de landmijnen liggen, en legt dan een explosief bij de landmijn, waardoor deze zichzelf opblaast.  


Stap 1

Mapping

 

 

Stap 2

Detection

Stap 3

Detonation


Mine Kafon Ball

En daar is dan die formidabele bal die over een landmijn rolt om deze tot ontploffing te brengen. Een andere wijze om landmijnen op te sporen die de broers hebben uitgevonden.  Levensredders!



Duitse amateur metaalzoeker betrapt op illegaal zoeken in het bos


Hobby schatzoeker is 1000 vondsten armer

Een 33 jarige zoeker is zonder vergunning op zoek gegaan naar Keltische- en Romeinse schatten in Uster - Duitsland. Zijn trofeeën is hij nu kwijtgeraakt aan de lokale overheid.

 

Op vrijdag 20 november 2020 werd een amateur metaalzoeker aangetroffen in een gedeelte van het bos bij Uster. Hij viel op toen een patrouillerende politieauto vanaf de snelweg hem bezig zag in het aangrenzende bos toen het net ging schemeren rond 17.00 uur.  


Vondsten behoren aan het Kanton

De schatzoeker had geen vergunning, en toen werd vastgesteld dat de man archeologische vondsten bij zich droeg werd nader geïnformeerd. Daarbij bleek dat deze objecten gevonden op Zurich gebied aan het Kanton horen overgedragen te worden. Zonder vergunning van het ‘Archäologischen Kulturgut’ mag al helemaal niet actief worden gezocht naar deze objecten.


Munten, fibula en gespen

Door de onderzoekers van de zaak werd een doorzoeking gelast op de woning van de metaalzoeker. Hierbij kwamen nog eens een duizendtal archeologische vondsten tevoorschijn waaronder prachtige fibula's (mantelspeld of doekspeld)  en gespen naast de vele munten die deze zoeker  in zijn bezit had. 

 

Veel van de munten, fibula’s  en gespen die werden aangetroffen kwamen uit de Keltische en Romeinse tijd. Deze zijn in beslag genomen, gedocumenteerd en aan het ‘Amt für Raumentwicklung / Archäologie und Denkmalpflege’ van het Kanton Zürich overgedragen.

 

De amateur metaalzoeker mag zich voor het gerecht van Uster verantwoorden voor zijn illegale speurtochten.