- Interessante weetjes (5) -


Luctor et Detector strijd tegen scherp-in


Koeien bloeden dood door scherpe voorwerpen in weilanden. Achteloos weggeworpen blikjes in de bermen langs de fietspaden van schoolgaande kinderen zijn veelal oorzaken voor deze ellende.


Jaarlijks hebben gemiddeld zo'n 12.000 koeien in Nederland maagschade door stukjes zwerfafval in hun maag. Van deze 12.000 koeien sterven er zo'n 4.000 koeien aan dit zwerfafval doordat de maag wordt geperforeerd. Voor het eerst zijn er cijfers over dit negatieve fenomeen bekend gemaakt. Een student van de Wageningen Universiteit bracht dit in kaart in opdracht van milieu-organisatie Recycling Netwerk.


Voorbeelden zijn er voldoende als het gaat om koeien die door een geperforeerde maag een ontsteking oplopen, of er zelfs aan overlijden. Niet alleen is dit voor boeren een flinke financiële strop, ook voor de dieren is dit een lijdensweg die meestal eindigt doordat het dier moet worden geëuthanaseerd. 

 

De boer ziet het aankomen als een niet etende koe met een hoge rug in het weiland of in de stal staat. Daarna krijgt de koe koorts en is er haast geboden. Sommige boeren verliezen enkele koeien in één jaar door 'scherp-in'. Het wordt ook 'tinnen' genoemd of zoals in Engeland 'tyrewire disease'. Het wordt veroorzaakt door zwerfafval zoals frisdrankblikjes, scherven glas of scherp hard plastic. En laat dat nou juist materialen zijn die door sommige mensen gewoon achteloos in een berm worden gegooid zonder na te denken aan de gevolgen. Als het dan bij het maaien van het gras wordt versnipperd en het op deze manier in het voer terecht komt van de koe, is het kwaad geschiedt. Een koe slikt namelijk eerst alles geheel door waarna deze het later weer oprispt om het te malen tijdens het herkauwen. Maar dan zijn de scherpe, zwaardere voorwerpen al naar de bodem van de netmaag gezakt waar ze hun schade kunnen toebrengen. 


Met iets scherps in je maag is het niet lekker eten of bewegen. De koe eet dan niet meer, kreunt en wordt ziek. Ze voelt koud aan en geeft weinig melk. Dan heeft een ontsteking zich opgedaan of er is sprake van 'scherp-in'.

 

Een oplossing die boeren vaak gebruiken is het inbrengen van een speciale magneet in de netmaag. Deze magneet is omgeven door een kooi van plastic spijlen. Tussen de spijlen door kunnen de metalen voorwerpen zich dan rond de magneet verzamelen en zodoende geen schade meer aanbrengen aan de maagwand.


Maar helaas helpt deze magneet niet tegen de wat grotere, of niet magnetische voorwerpen. De magneet wordt erg simpel ingebracht via de mond van de koe en wordt in zijn geheel doorgeslikt en blijft voor de levensduur van de koe onderin de netmaag liggen. De magneet is zo'n 10 cm groot.

 

Doordat de scherpere voorwerpen vast komen te zitten, en omringt door de plastic kooi, kunnen deze de penswand niet meer beschadigen. Ook worden magneten al toegepast bij de machines die het voer mengen waardoor er al veel scherp materiaal wordt opgevangen voordat het de stal ingaat. Als 'scherp-in' wordt vastgesteld is eigenlijk alleen nog een operatie de oplossing met de bijbehorende behandeling voor de ontsteking. 


60 % van de koeien heeft een 'scherp-in'

Robin van der Bles deed onderzoek naar dit probleem. Hij is Masterstudent Management Economics en Consumerstudies. Uit het onderzoek komt naar voren dat in de afgelopen vijf jaar 60 % van de ondervraagde boeren te maken heeft gehad met scherp-in. Naar schatting is in 75 %  van alle gevallen het zwerfafval de oorzaak van het letsel bij de koeien. Op de totale veestapel van Nederland betreft het dan jaarlijks tussen de 11.000 en 13.000 koeien die hier ziek van worden. Jaarlijks sterven er zo'n 4.000 koeien aan het zwerfafval. 

 

Hoe bestrijd je dan het zwerfvuil op de weilanden? 

In de politiek gaan geluiden op om ook op blikjes een statiegeld te heffen. Dat het belangrijk is om dit zwerfvuil uit onze natuur te weren is wel duidelijk. Het heffen van statiegeld zou daar een erg efficiënt middel in kunnen zijn. In ons buurland Duitsland wordt dit al jaren gedaan, en daar vind je praktisch geen blik-zwerfafval meer in de weilanden. 

 

De boeren zelf lopen vaak de eerste meters vanaf de rand af om zwerfafval te verwijderen voordat zij gaan maaien. Uiteraard wordt op het oog niet alles gevonden en belandt er toch nog teveel in het voer van de koeien. Het blijft een enorm probleem. 


Waarom staat dit artikel op een website over metaal zoeken? 

Luctor et Detector en zijn helpers werken volgens bepaalde waarden en normen waarvan wij vinden dat elke metaalzoeker zich hieraan zou moeten houden. Zo hoort een goede detectorist ALLE gevonden voorwerpen mee te nemen die uit de grond naar boven komen. Ook de (moderne) spijkers, schroeven, hoefijzers, stukken blik, lood, koperen buisjes en nog vele voorwerpen meer. Luctor er Detector heeft altijd een extra zak bij zich die aan het begin van een veld wordt neergelegd. Na het aflopen van een baan worden daar de rotzooitjes ingegooid die wij tegenkomen op en onder de grond. 


Een metaalzoeker is mede afhankelijk van de toestemming van een boer om op diens akker of weiland te mogen zoeken. Dan is toch wel het minste wat een zoeker kan betekenen voor de boer, dat hij het land ontdoet van alle troep die wordt gevonden. Dit maakt het voor een boer ook interessant om die toestemming te verlenen. 


Professionele reiniging van de akker- of weilandranden door metaalzoekers

Luctor et Detector is al gevraagd om in dit probleem te helpen en kan voor boeren de eerste meters van een slootkant of akkerrand afzoeken die direct gelegen zijn naast voet- en fietspaden of de autowegen. Niet alleen wordt dan alle troep verwijderd dat op het oog zichtbaar is. Ook worden enkele centimeters diep de grond afgezocht op scherpe metalen voorwerpen door middel van de metaaldetector. 


Kostenplaatje en kostenbesparing voor de boer

Gemiddeld kost een koe tussen de € 1.200 en € 1.800 met uitschieters naar zo'n € 2.000 als er ingekocht wordt in Duitsland. Als je stelt dat een boer één koe verliest per jaar aan scherp-in, dan kost het al gauw inclusief het voeren en dierenartskosten die € 2.000 als afgerond bedrag. Dan vergeten we voor het gemak even dat een boer vaak meerdere dieren verliest. In geval van operaties kost het uiteraard nog iets meer. 

 

Het overwegen om Luctor et Detector in te huren vlak voor het maaien van een veld is dan de moeite waard en kan het boerenbedrijf vele duizenden euro's besparen aan dierenartskosten en melkverlies. 



De gevolgen van het niet opvolgen van de meldplicht in Groot-Brittannië

 

Het zal je maar gebeuren in 2015 in het dorpje Eye in het graafschap Herefordshire. Je vindt de zilverschat van je leven en je kunt je geluk niet op van blijdschap. Dit is waar je al die jaren stiekem op hebt gehoopt. Het overkwam twee Britse detectoristen. George P. (38) en Layton D. (53) vonden een heuse Vikingschat van zo'n 300 munten die 1100 jaar geleden werden begraven op het Britse eiland door Vikingen. Naast de munten kwamen ook een aantal juwelen weer boven de grond waardoor er voor Engeland  weer veel informatie te winnen was over de geschiedenis van 11 eeuwen geleden. 


Klein deel van de teruggevonden Vikingschat | West Mercia Police

Dan nu waarom er hiernaast zo weinig van de schat staat afgebeeld.

 

Het verhaal gaat verder na de Viking-vondst van George en Layton dat de heren nogal hebberig werden. Zij besloten om de vondst helemaal niet te melden, maar deze in het geheim te verkopen om er zodoende meer geld aan over te houden. 

 

De Britse politie kreeg hier lucht van door de diverse geruchten in de detector-wereld en meldingen van het Britisch Museum. Het bleek dan ook dat één van de niet-zo-eerlijke vinders er flink wat  foto's van had gemaakt waardoor hun criminele daad beter aan het licht kwam. 


Ook Groot-Brittannië kent net als Nederland een wettelijke meldplicht voor metaalzoekers als er een 'schat' wordt gevonden, en kent 50 % van een schat toe aan de eigenaar van het land, en 50 % van de schat aan de eerlijke vinder. In dit geval vielen er door de omvang en oudheid van de schat miljoenen te verdelen. 


In plaats van deze metaalzoek hoofdprijs mochten beide heren zich nu verantwoorden in het Worcester Crown Court voor diefstal, het achterhouden en de heling van de vondsten. Zij werden dan ook op vrijdag 22 november 2019 veroordeeld tot celstraffen van respectievelijk 10 en 8,5  jaar. De medeplichtige Simon W. (58) die de heren hielp bij de verkoop werd veroordeeld tot 5 jaar cel. Het is echter niet bekend of zij in Hoger Beroep zullen gaan. De andere medeplichtige Paul W. (60) is ook schuldig bevonden maar moet diens vonnis nog te horen krijgen in december van dit jaar.



De totale schat bestond uit de 300 munten, ornamenten, een gouden ring en een hanger gemaakt van een bol van bergkristal gebonden in goud met nog andere objecten. Van de 300 munten werden er 31 munten teruggevonden. Jammer genoeg was het overgrote deel van de 'buit' al verkocht aan handelaars toen de heren tegen de lamp liepen. Een oproep wordt dan ook gedaan door de Engelse politie aan eventuele opkopers om zich te melden. Archeologen betreuren dat er nu zoveel informatie is verloren gegaan bij deze illegale opgraving.  Deze Vikingschat uit de vroege Middeleeuwen had veel inzichten kunnen geven in de ontstaansgeschiedenis van Engeland als één land, toen het eiland nog volop werd aangevallen door Vikingen.  


Pendant Sphere Rock Crystal Gold

Nu lijkt de informatie verloren gegaan te zijn door de hebberigheid van de twee mannen. Naar aanleiding van de foto's en de inschatting van experts wordt de Vikingschat voorlopig getaxeerd op 3 miljoen pond . (3,5 miljoen euro) Een van de mannen deed de uitspraak dat hij de verleiding niet had kunnen weerstaan. Zijn advocaat sprak van 'een vloek' en dat zijn cliënt nu wenste deze schat nooit te hebben gevonden.

 

Een kleine moraal aan dit verhaal is toch wel om de meldplicht niet te licht in te schatten. Het is ten alle tijden verplicht je vondsten te melden als het gaat om een 'schat'. De definitie hiervan is vrij simpel. Er wordt al gesproken van een schat als het gaat om een bodemvondst welke bestaat uit twee of meer historisch waardevolle items uit één het hetzelfde gat.


 Het verhaal wat zich nu heeft afgespeeld in Engeland laat zien dat de gevolgen van het niet melden extreme gevolgen kunnen hebben. Er wordt hier niet meer gesproken van een boete of in beslagname van de dure apparatuur. Er worden zware celstraffen opgelegd, en dat is eigenlijk erg logisch. Je besteelt namelijk die ander van zijn 50 % van de gevonden voorwerpen. Als het dan om miljoenen euro's gaat, staat daar een bijbehorende strafmaat op. Laat het een wijze les zijn voor al die gelukkigen die ooit die zilveren en gouden munten vinden onder hun zoekschijf. Goede jacht!