- Het determineren van vondsten -


determineren gaat in een paar stappen die voor iedereen die dit uitvoert weer anders liggen. Maar in principe maakt iedereen gebruik van dezelfde manieren om tot een determinatie te komen. Hieronder mijn processen bij het determineren van mijn vondsten.

 

Determineren van vondsten klinkt best ingewikkeld, maar wat betekent determineren in normale Nederlandse taal eigenlijk? en misschien wel belangrijker; hoe determineer je vondsten?

 

Eigenlijk is determineren niet meer dan het identificeren of nog makkelijker gezegd: het herkennen en het kunnen benoemen wat voor vondst het is. Het bepalen tot welke soort 'iets' behoort. 

               Achter (keer) zijde munt

 

Laat ik me maar beperken tot datgene wat relevant is, door vondsten te kunnen herkennen / benoemen schik ik deze in op;

 

  • type  (voorbeeld: munten / gebruiksvoorwerpen / kleding accessoires en dergelijke)
  • metaalsoort (goud / zilver / koperlegering / enzovoort)
  • vorm van een vondst (rond / vierkant / rechthoekig), waarbij een vondst al snel in een categorie te plaatsen valt.

 

               Voorzijde munt

 

Toch verschaft de bovenstaande bepalingen nog maar bar weinig informatie over de vondst of van welke metaalsoort deze gemaakt is. Hoe kom je er dan achter wat voor vondst  in jouw hand ligt? Ik zal aan de hand van de twee foto's zo eenvoudig mogelijk proberen te laten zien hoe ik onder andere mijn herkenning en benoeming uitwerk.

 

Ik start ermee om duidelijke herkenningspunten te zoeken op de munt. Dit met een kwalitatief goede loep. Zo zijn er op de voor- en achterzijde van de munt enkele dingen te herkennen. Op den duur leer je ook bepaalde vormen herkennen omdat je deze al veel vaker bent tegengekomen. (klik maar eens op de foto's voor een vergroting)

Te zien op de voorzijde van de munt is;

  • een hoofd met het uiteinde van een zwaard
  • een tekst links van het zwaard ' ZEL ' en een tekst rechts van het zwaard 'MONO '

 

Te zien op de achterzijde van de munt is;

  • een wapenschild met een kroon erboven
  • het jaartal 1763
  • een tekst van het jaartal ' CRESCUNT ' en rechts van het jaartal ' CONCORDIA '

 

TIP: om een duidelijker beeld te krijgen van afbeeldingen of teksten op een munt maak er dan eerst een duidelijke foto van en vergroot deze op de computer zodat je meer details kunt herkennen!

 

In dit geval beschik ik over diverse muntenboeken die ik kan raadplegen en door gebruik te maken van zo'n muntenboek is het vinden van de juiste munt bijna kinderspel geworden. Deze boeken zijn een must geworden voor de detectorist. 

De tekst 'ZEL ' verraad de provincie waar deze munt geslagen werd. Dat is namelijk Zeeland. Het jaartal verschaft mij een exacte datering wanneer deze munt is geslagen en tot slot geeft de tekst om de munt heen de doorslag om welk type munt het hier gaat.

 

Niet iedereen heeft standaard deze kostbare boeken in zijn boekenkast staan, maar in plaats van een boek is het tegenwoordig gemakkelijk een zoekmachine op de computer of telefoon te raadplegen. Een computer is toch niet meer weg te denken bij bijna alles wat wij doen. 

 

Door bepaalde trefwoorden als: oude munt + ZEL+ CRESCUNT+ 1763 in te voeren vind u eventueel op deze manier eenvoudig een vondst terug.

 

Door te kiezen voor afbeeldingen heeft u misschien snel de juiste vondst gevonden en weet u nu welke munt u in uw handen heeft. Voeg daarbij nog eens een rijkelijk inbeeldingsvermogen en u verplaatst zich zo naar de 18e eeuw toen deze munt van hand naar hand ging. 

Hoe dan ook komt het bij het determineren van vondsten veelal aan op uw inventiviteit als het gaat om herkenbare stukjes op een voorwerp. Hoe u zoekwoorden gebruikt op zoekmachines of gebruikt maakt van anderen met kennis op een bepaald gebied zal u sneller of langzamer naar een antwoord brengen. Denk vooral logisch.

Als u vele vondsten heeft waarvan u niet weet wat het is, of waar het vandaan komt en u weet zeker dat het om zeer oude vondsten gaat. Dan is het misschien raadzaam om deze vondsten te melden bij het P.A.N. Daar zitten specialisten die alle vondsten voor u determineren en in hun archief plaatsen. De vondst blijft uw eigendom uiteraard. Zij komen desgewenst naar u om alle vondsten in kaart te brengen. Op deze wijze brengt u samen met het P.A.N. de geschiedenis van Nederland in kaart.